Ich bin zu Anna gekommen.

Ich habe einen Döner gegessen.

Dlaczego w pierwszym zdaniu do budowy czasu przeszłego Perfekt potrzebujemy czasownika posiłkowego sein, a w drugim haben?

Czasowniki posiłkowe można śmiało porównać do metadanych tudzież hasztagów – przekazują one informacje lekko ukryte oraz pozwalają na grupowanie zagadnień gramatycznych pod określonymi kryteriami. Z pozoru niepotrzebne, ale kiedy ich nie ma, robi się bałagan.

W podręcznikach do gramatyki niemieckiej można przeczytać, że w czasie Perfekt czasownika posiłkowego sein używamy z czasownikami oznaczającymi ruch, przemieszczanie się, zmianę stanu. Czasownik haben jest łączony z czasownikami zwrotnymi oraz posiadającymi dopełnienie bliższe w bierniku – prościzna dla każdego, kto zna takie wyrazy 🙂

Postaram się przyjaźniej:

Zastosowanie sein:

  1. Kiedy się przemieszczam z puntu a do punktu B (nieważne w jaki sposób, pieszo, pociągiem, a może wpław, nie ważne w jakiej płaszczyźnie pionowo czy poziomo)
  2. Kiedy zmienia się mój stan, tak sam z siebie

 

Ich bin schlank gewesen. Ich bin etwas dicker geworden.

Ich bin zur Arbeit schnell gefahren. Ich bin geschwommen. Ich bin 1980 geboren.

 

Zastosowanie haben:

W każdym inny przypadku poza opisanym powyżej stosujesz haben.

Ja zrobiłam coś komuś lub czemuś, ja zrobiłem coś sobie, ja przemieściłam kogoś lub coś dokądś, ja zmieniłem stan kogoś lub czegoś.

Ich habe meine Tante besucht. Ich habe mich gewaschen.

Ich habe meine Kollegin zur Arbeit schnell gefahren. Ich habe ein Kind geboren.

 

A co kiedy mamy wątpliwości? Wtedy przypominamy sobie, że gramatyka jest narzędziem dla nas! Możemy jej używać, żeby najlepiej wyrazić swoje myśli.

Als ich jung war, bin ich viel gelaufen.
Als ich jung war, habe ich viel gelaufen.

Możesz powiedzieć i tak, i tak. Zależy, czy chcesz zrobić wrażenie na rozmówcy informacją, ile się przemieszczałeś, czy ile uprawiałeś sportu. Tu akurat może być ci wszystko jedno…

 

 

 

———————————

schwimmen, paddeln, segeln, tanzen, reiten, fliegen, fahren,

schmelzen, erschrecken, trocken, schwellen

 

Zastanawiacie się, co mają wspólnego powyższe czasowniki? Wszystkie mogą tworzyć czas przeszły Perfekt zarówno z czasownikiem posiłkowym haben jak i sein.

Czasowniki oznaczające ruch (w sensie przemieszczania się całego ciała z miejsca na miejsce) najczęściej tworzą Perfekt z sein, ale jeśli ta czynność trwa przez określony czas lub ruch odbywa się w tym samym kierunku, wówczas Perfekt będzie tworzony w haben.

Er hat zwei Stunden geschwommen.  – On pływał dwie godziny.

Er hat den ganzen Nachmittag gepaddelt.  – On całe popołudnie wiosłował.

Er hat nach einer Insel gesegelt. – On żeglował w kierunku wyspy.

 

Zasada ta dotyczy czasowników: schwimmen, paddeln, segeln, tanzen, reiten, fliegen, fahren.

 

Czasowniki schmelzen, erschrecken, trocken, schwellen mogę oznaczać czynność, która odbywa się samoistnie – wówczas tworzą Perfekt z sein (zmiana stanu) lub pod wpływem jakiegoś czynnika zewnętrznego (np. słońce, wiatr). Dla bardziej wtajemniczonych: czasowniki przechodnie, czyli te, które posiadają dopełnienie w bierniku i mogą tworzyć stronę bierną Passiv –tworzą Perfekt z haben. Zauważcie także, że zależnie od tego, czy zastosujemy czasownik posiłkowy haben czy sein, ten sam czasownik może mieć różne formy czasu przeszłego.

Die Butter ist geschmolzen. – Masło się roztopiło.

Die Sonne hat die Butter geschmolzen. – Słońce roztopiło masło.

Das Kind ist vor dem Hund erschrocken. – Dziecko wystraszyło się psa.

Der Hund hat das Kind erschreckt. – Pies wystraszył dziecko.

Mein Finder ist geschwollen. – Spuchł mi palec.

Der Wind hat die Gardinen geschwellt. – Wiatr wydął firanki.

Die Bluse ist getrocknet. – Bluzka wyschła.

Der Wind hat die Bluse getrockent. – Wiatr wysuszył bluzkę.

 

 

schmelzen – ist/hat geschmolzen

erschrecken – ist erschrocken / hat erschreckt

schwellen – ist geschwollen/hat geschwellt

trocken – ist/ hat getrocknet